Opinie: EU moet juist nu banden aanhalen met Marokko
Dit is het moment voor intensievere samenwerking op de terreinen duurzame energie, migratie, klimaat, watermanagement, handel en veiligheid.
De oorlog in Oekraïne heeft de wereld opgesplitst in twee kampen: één waarin het recht van de sterkste geldt en een ander waarin men samenwerkt door middel van dialoog en afspraken. Met intense diplomatie en publieke druk probeert het Westen om de landen die zich niet duidelijk hebben uitgesproken tegen de barbaarse Russische invasie van Oekraïne te winnen voor het rules based order kamp. Dit is een goede ontwikkeling. Maar naast deze vorm van publieksdiplomatie zou ik de focus willen verleggen naar meer structurele manieren om landen te ‘verankeren’ in het rules based order kamp door middel van het aangaan van strategische partnerschappen met derde landen.
Een voorbeeld van een land dat we als Europese Unie (EU) meer aan ons zouden moeten binden is Marokko. Aan de geografische rand van de EU is Marokko hét stabiele land in een zeer instabiele regio. In het oosten ligt Algerije, steeds meer en meer een onvoorspelbare en autoritaire staat, terwijl ten zuiden van Marokko het jihadisme zich als een olievlek van terreur over de Sahel verspreidt, ondanks verwoede pogingen van het Westen (voornamelijk Frankrijk) en de VN om dit tegen te gaan. Gezien deze instabiele context is het verstandig om de banden met stabiele Marokko aan te halen.
Marokko kan ons voorzien van significante hoeveelheden duurzame energie.
Daarnaast is er veel ruimte voor intensievere samenwerking tussen de EU en Marokko op bijvoorbeeld de gebieden van duurzame energie, migratie, klimaat, watermanagement, handel en veiligheid. De geslepen Britten hebben vorig jaar al een overeenkomst met de Marokkanen gesloten om een energiekabel aan te leggen van 3800 (!) kilometer, waardoor Marokkaanse zonne-energie in 2030 acht procent van de totale Britse consumptie zal leveren.
De EU kan en mag zich niet de kaas van het brood laten eten en achterblijven. Marokko heeft enorm veel potentie in het opwekken van schone zonne-energie en kan ons dus voorzien van significante hoeveelheden duurzame energie. Tegelijkertijd diversifiëren we hiermee onze energieleveranciers en verkleinen we onze afhankelijkheid van een te gering aantal leveranciers. Een (Russische) les die we nooit meer mogen vergeten. Het is daarom ook goed dat Eurocommissaris Timmermans begin deze week naar Marokko is gegaan om klimaatafspraken te maken. Maar dit is slechts een deel van het verhaal: meer is nodig.
De Europese Unie moet samenwerking Israël en Marokko bevorderen.
Ook op diplomatiek vlak moeten we een versnelling hoger gaan schakelen met het Noord-Afrikaanse land. Marokko is onderdeel van de Abraham-akkoorden uit 2020 en heeft diens relaties met Israël sindsdien in rap tempo genormaliseerd en sterk verbeterd, een zeer goede ontwikkeling. De EU moet verdere samenwerking tussen deze twee landen faciliteren en bevorderen, zodat normalisering van betrekkingen met Israël voor andere Arabische landen een aantrekkelijk vooruitzicht biedt. Daarnaast zou de rest van de EU het voorbeeld van Duitsland, Frankrijk Spanje en Nederland moeten volgen in het steunen van het Marokkaanse voorstel tot het oplossen van het conflict omtrent de Westelijke Sahara. Het is een geloofwaardig plan en na bijna 50 jaar voortmodderen is het absoluut tijd om stappen vooruit te zetten.
Ondanks een moeilijke voorgeschiedenis op migratiesamenwerking tussen EU-landen en Marokko is een verbetering in de samenwerking op dit gebied te merken. Afgelopen juli zijn beiden een nieuw partnerschap op migratie aangegaan om mensensmokkel aan te pakken en om de samenwerking te versterken op grensbeheer en politiesamenwerking. Het is ook zeer positief dat recentelijk is aangekondigd dat Nederland en Marokko weer gaan samenwerken op terugkeer van uitgeprocedeerde asielzoekers.
Er is dus genoeg ruimte tot verdere versterking in de relatie tussen de EU en Marokko. Daarnaast is de timing van belang: op dit moment bevinden de relaties zich in een constructieve houding om tot meer samenwerking te komen. Om dit positieve momentum extra impuls te geven ga ik binnenkort op werkbezoek naar Marokko om te kijken naar meer mogelijkheden tot intensievere samenwerking. Want het moment om duurzame partnerschappen te vormen is nu.
