Opinie: Maak serieus werk van één Europees luchtruim
‘Maak één Europees luchtruim zonder grenzen, zodat wij niet meer hoeven om te vliegen.’ Een duidelijke oproep richting Brussel van piloten Peter, Rudi en Arjan van diverse vliegmaatschappijen op social media. Een boodschap waar snel gehoor aan moet worden gegeven. Op dit moment is het Europees luchtruim namelijk hopeloos versplinterd, waardoor vliegtuigen nog steeds onnodig moeten omvliegen om op hun bestemming te komen. Directer vliegen naar een bestemming biedt voordelen voor het milieu én de reiziger.
Zo vliegt een kist op de route van Amsterdam naar Genève 120 kilometer om en op een enkeltje naar Lissabon wordt zo’n 1000 kilo meer CO2 uitgestoten dan nodig. Over een Europees voorstel, genaamd Single European Sky, dat het luchtruim en de vliegroutes in Europa zou moeten verbeteren kan geen enkele discussie bestaan, zou je toch verwachten.
Helaas is dat wel het geval. Dat komt omdat lidstaten bang zijn om de grip kwijt te raken over het eigen luchtruim. Luchtverkeersleiders zijn de bewakers van het luchtruim. De zorg van lidstaten is dat zij hun bevoegdheden verliezen aan een nieuwe onafhankelijke organisatie (‘Performance Review Body’) die zal gaan vallen onder het reeds bestaande Europese luchtvaartveiligheidsagentschap (EASA).
Als dat het geval zou zijn, dan waren wij daar uiteraard geen voorstander van geweest. Maar dat is niet wat het voorstel voor ogen heeft. De samenwerking tussen een toekomstige organisatie en de nationale autoriteiten blijft bestaan en lidstaten kunnen nog altijd hun gewenste wijzigingen aangeven. Bijvoorbeeld door bij het bepalen van de vliegroute rekening te houden met omwonenden. Dit soort nationale plannen voor het luchtruim worden nu ook al naar Brussel gestuurd. Het enige verschil is dat ze met dit voorstel straks niet meer naar de Europese Commissie gaan, maar naar een nog op te zetten onafhankelijke organisatie.
Het is van de zotte dat we in de Europese Unie nog grenzen kennen in de lucht, terwijl die er aan de grond met onze interne markt nauwelijks nog zijn. Daarom moet het hoog op de agenda komen van het in januari startende Zweeds voorzitterschap van de Europese Raad om vervolgens alles in het werk te stellen om snel tot een deal te komen.
De verduurzaming van transport, en specifiek van de luchtvaart, is een serieuze uitdaging die niet van de ene op de andere dag te realiseren is. Alhoewel de modiale luchtvaart slechts beperkt bijdraagt aan onze CO2-uitstoot (2-3% van de wereldwijde uitstoot), ligt hier wel een opgave. Europa heeft een ambitieuze agenda en bijbehorende maatregelen voor verduurzaming neergelegd bij de luchtvaartsector. We praten al nu al sinds 2004 over de eenwording van het Europees luchtruim. De Europese lidstaten moeten dan toch echt zélf hun verantwoordelijkheid nemen waar dat kan en doen wat nodig is. Het realiseren van één Europees luchtruim is laaghangend fruit om de CO2-uitstoot snel en gemakkelijk terug te brengen. Dus pluk die vruchten dan ook, zouden wij willen zeggen. Single Sky Now!
Caroline Nagtegaal-van Doorn - Europarlementariër VVD, Commissie Transport & Toerisme
Willem Schmid - president VNV (Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers)
